بالشتک جاروبرقی چیست؟

اگر می‌خواهید بدانید بالشتک موتور جاروبرقی چیست؟، چه‌کار می‌کند، چه انواعی دارد، و چگونه می‌توانید متوجه خرابی‌اش شوید، لطفا تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.

بالشتک موتور جاروبرقی چیست و چه کاربردهایی دارد؟

بالشتک جاروبرقی یک قطعه انعطاف‌پذیر (معمولاً از جنس لاستیک مقاوم) است که بین مجموعه موتور و بدنه یا موتور و پایه نگهدارنده‌اش قرار می‌گیرد. این قطعه موتور را در جای خود ثابت نگه می‌دارد و انتقال لرزش و صدای آن به بدنه یا پوسته جارو را کاهش می‌دهد.

توجه داشته باشید که بالشتک موتور جاروبرقی جلوی حرکت‌کردن موتور را نمی‌گیرد؛ موتور همچنان حرکت و ارتعاش دارد، اما به‌شکلی کنترل‌شده و با صدای کمتر.

انواع بالشتک موتور جاروبرقی

بالشتک جاروبرقی ازنظر محل قرارگیری و شکل ظاهری دسته‌بندی می‌شود:

• بالشتک جلویی که بیشتر در سمت فن یا قسمت جلوی مجموعه موتور قرار می‌گیرد.
• بالشتک عقبی که معمولاً انتهای موتور را نگه می‌دارد. (برخی جاروبرقی‌ها هردو بالشتک عقبی و جلویی را دارند)
• بالشتک حلقه‌ای یا رینگی که به‌شکل حلقه دور بخشی از مجموعه موتور یا فن قرار می‌گیرد و برای نگهداری الاستیک و جداکردن موتور از بدنه استفاده می‌شود.
• بالشتک یا دمپر قالبی که با توجه به محل نصب موتور ساخته می‌شوند و می‌توانند همزمان نقش تکیه‌گاه و عایق ارتعاشی را ایفا کنند.

نکته! محل قرارگیری بالشتک براساس شکل مجموعه موتور، محل اتصال به بدنه، نحوه عبور جریان هوا، مرکز جرم موتور، ارتعاشات ایجادشده و فضای موجود در بدنه مشخص می‌شود.

علت خرابی بالشتک جاروبرقی چیست؟

این قطعه عملاً بخشی از سیستم نگهداری موتور است. برای همین، حالا که می‌دانیم بالشتک موتور جاروبرقی چیست، خوب است دلایل خراب‌شدنش را هم بشناسیم:

فرسودگی طبیعی قطعه

همان‌طور که گفتیم، بیشتر بالشتک‌ها از جنس لاستیک هستند تا لرزش بی‌وقفه موتور را بهتر جذب و تحمل کنند. اما به‌مرور زمان این بالشتک‌ها هم انعطاف‌پذیری‌شان را از دست می‌دهند، سخت و خشک می‌شوند و حتی ترک می‌خورند و دیگر نمی‌توانند موتور را به‌درستی نگه دارند.

حرارت زیاد موتور

داغ‌شدن بیش از حد موتور بالشتک را سریع‌تر فرسوده می‌کند و باعث سخت‌شدن و کاهش انعطاف آن می‌شود.

اگر جاروبرقی‌تان به‌خاطر گرفتگی فیلتر، مسدودشدن مسیر مکش، کارکرد طولانی یا … مدام داغ می‌کند، در اولین فرصت از یک تعمیرکار جاروبرقی کمک بگیرید تا عمر قطعاتش (ازجمله بالشتک) کوتاه نشود.

لرزش غیرعادی موتور

اگر مجموعه موتور به‌درستی در جای خود قرار نگرفته یا بلبرینگ و پروانه موتور مشکل داشته باشند، لرزش موتور از حد عادی فراتر می‌رود و فشار واردشده به بالشتک جاروبرقی چندبرابر می‌شود.

شوک‌های فیزیکی

ضربه شدید به بدنه جاروبرقی می‌تواند قطعات نگه‌دارنده را شل کرده و حتی بالشتک را از محل مناسبش خارج کند. اگر این اتفاق بیفتد، موتور بیش از حد حرکت می‌کند و فشار مکانیکی بیشتری به بالشتک وارد می‌شود.

آسیب هنگام تعمیر یا مونتاژ

بالشتک به‌دلیل نصب اشتباه، واردشدن فشار به لاستیک هنگام بازکردن (یا بستن) مجموعه موتور و… هم آسیب می‌بیند؛ چون جداکردن و نصب مجدد این قطعه از مراحل ثابت تعمیرات موتور جاروبرقی‌ست.

نشانه‌های خراب‌شدن بالشتک جاروبرقی

ازآنجاکه بالشتک موتور جاروبرقی مانند یک نگهدارنده و عایق ارتعاشی برای مجموعه موتور عمل می‌کند، اینها مهمترین نشانه‌های خرابی‌اش هستند:

افزایش لرزش بدنه

مهم‌ترین نشانه معیوب‌شدن بالشتک، انتقال بیش از حد لرزش موتور به بدنه است. وقتی لاستیک بالشتک خشک می‌شود و ترک می‌خورد، دیگر نمی‌تواند ارتعاشات را جذب کند و لرزش موتور مستقیم به قاب دستگاه منتقل می‌شود.

صداهای غیرعادی

صدای کوبیده‌شدن یا تق‌تق هم یک نشانه مهم است. خرابی بالشتک باعث می‌شود موتور به‌درستی در جای خود مهار نشود و هنگام روشن‌بودن یا تغییر دور، کمی جابه‌جا شود. این حرکت اضافه باعث برخورد موتور با بدنه و ایجاد سروصدا می‌شود.

لق‌زدن موتور داخل بدنه

اگر موقع جابه‌جاکردن جارو احساس می‌کنید موتور (به‌عنوان سنگین‌ترین قطعه دستگاه) داخل بدنه تکان می‌خورد یا لق می‌زند، بعید نیست بالشتک جاروبرقی آسیب دیده یا از جای خود خارج شده باشد.

نشانه‌های ظاهری

تغییرات ظاهری مانند ترک‌خوردن، له‌شدن و جداشدن تکه‌هایی از آن، نشانه‌های قطعی خرابی بالشتک هستند. هرکدام از این نشانه‌ها یعنی بالشتک خاصیت جذب لرزشش را از دست داده است. کاهش فاصله یا تماس موتور با بدنه یا پایه نگهدارنده هم یک نشانه دیگر است.

افزایش صدای جاروبرقی (بدون کاهش مکش)

اگر دستگاه با قدرت سابق کار می‌کند، اما صدای و لرزش آن نسبت به قبل بیشتر شده، احتمالاً بالشتک نگهدارنده موتور مشکل بهم زده است. البته در این‌حالت احتمال خرابی پروانه و بلبرینگ موتور هم هست.

نحوه تست بالشتک موتور جاروبرقی چگونه است؟

اگر تجربه بازکردن جاروبرقی و کارهای فنی را ندارید، تست بالشتک جاروبرقی را به تعمیرکار بسپارید. اما اگر تجربه‌اش را دارید، دستگاه را خاموش کنید، آن را از برق بکشید، دستکش آنتی‌استاتیک بپوشید (یا جارو را روی پد آنتی‌استاتیک بگذارید) و مراحل زیر را دنبال کنید:

1. بدنه دستگاه را باز کنید تا موتور و بالشتک را به‌خوبی ببینید.
2. پیش از تست بالشتک موتور جاروبرقی، ظاهر آن را بادقت بررسی کنید. ترک، پارگی، ساییدگی، تغییر شکل، جداشدن لاستیک از محل اتصال و… همگی نشانه مشکل و نیاز به تعویض قطعه است.
3. محل تماس موتور با بدنه را هم بررسی کنید. آیا اثری از ساییدگی، برخورد یا رد تماس بین موتور و داخل بدنه هست؟ اگر بله، احتمالاَ بالشتک نمی‌تواند لرزش و حرکت موتور را به‌درستی مهار کند.
4. حالا جاروبرقی را روشن کنید و به لرزش بدنه و صدای موتور توجه کنید. صدای کوبیده‌شدن یا تغییر واضح صدا می‌تواند نشانه وجود مشکل در بالشتک باشد. البته پیش از نتیجه‌گیری باید خرابی پروانه، بلبرینگ و شل‌بودن قطعات دیگر هم بررسی شوند.
5. برای تست بالشتک جاروبرقی به میزان حرکت موتور هم دقت کنید. موتور باید در جای خود ثابت باشد و فقط اندکی ارتعاش داشته باشد. اگر موتور بیش از حد حرکت کند، لق باشد یا با فشاری ملایم جابه‌جا شود، احتمال خرابی یا نصب نادرست بالشتک وجود دارد.

توجه! اگر موتور جاروبرقی چند تکیه‌گاه و بیشتر از یک بالشتک دارد، حتماً تمام نقاط اتصال را دقیق بررسی کنید.

روش‌های جلوگیری از خراب‌شدن بالشتک موتور جاروبرقی

بعد از اینکه بالشتک جاروبرقی چیست و خرابی‌اش چه دلایل و نشانه‌هایی دارد، به این می‌رسیم که چطور عمر این قطعه را افزایش دهیم.

با رعایت چندنکته ساده می‌توانید اینکار را انجام دهید:

1. با شست‌وشوی منظم فیلتر، تخلیه به‌موقع کیسه و جلوگیری از گرفتگی مسیر مکش، از تحمیل فشار اضافی به موتور و داغ‌شدن بیش از حد آن جلوگیری کنید.
2. نسبت به لرزش‌های ناگهانی و صداهای غیرعادی حساس باشید و بلافاصله به آن‌ها رسیدگی کنید.
3. هرگاه جاروبرقی برای سرویس باز شد، مطمئن شوید بالشتک هم ازنظر ترک، پارگی، تغییر شکل و جای‌گیری صحیح بررسی می‌شوند.
4. مراقب باشید هنگام خارج‌کردن موتور یا نصب مجدد آن به بالشتک، سیم‌ها و محل قرارگرفتن موتور فشار وارد نکنید.
5. هنگام تعویض بالشتک موتور، حتماً از مدل سازگار با جاروبرقی استفاده کنید. این قطعه یک‌تکه لاستیک معمولی نیست و شکل، ابعاد و نحوه قرارگیری‌اش باید با موتور و بدنه تناسب داشته باشد.
6. بالشتک باید دقیقاً در جای طراحی‌شده قرار بگیرد و جهت آن مطابق ساختار بدنه باشد.

نحوه تعویض بالشتک موتور جاروبرقی

نکات ایمنی که برای تست بالشتک گفتیم، برای تعویض بالشتک موتور جاروبرقی هم صادق است. اگر تجربه تعمیر لوازم برقی را ندارید، از تعمیرکار کمک بگیرید. اما اگر دست‌به‌آچار هستید، احتمالاً می‌توانید اینکار را انجام دهید.

نحوه تعویض بالشتک موتور جاروبرقی به مدل دستگاه و طراحی‌اش بستگی دارد. اما مراحل کلی آن به ترتیب زیر است:

1. ابتدا مدل دقیق دستگاه را پیدا کنید و بالشتک مخصوص موتور آن را تهیه کنید.
2. دستگاه را از برق بکشید و تا وقتی کار تمام نشده است، آن را به برق نزنید. جاروبرقی را روی پد آنتی‌استاتیک بگذارید و بدنه یا پوسته‌اش را باز کنید.
3. پیچ‌ها و قطعاتی که مانع دسترسی به موتور هستند را باز کنید. اطلاعات تکمیلی در این‌باره را می‌توانید در سرویس‌منوال (دفترچه راهنمای سرویس و تعمیر جاروبرقی) پیدا کنید.
4. پیش از جداکردن موتور، از محل قرارگیری سیم‌ها، کانکتورها و بالشتک‌ها عکس بگیرید.
5. اتصالات موتور را بادقت جدا کنید و مجموعه موتور جاروبرقی را بیرون بیاورید. در بسیاری از مدل‌ها ابتدا باید موتور را از بدنه خارج کنید تا به بالشتک(ها) دسترسی داشته باشید.
6. پس از خارج‌کردن موتور، بالشتک‌های جلو، عقب یا سایر قطعات لاستیکی نگهدارنده را از موتور جدا کنید.
7. قطعه جدید را در همان موقعیت و جهت بالشتک قبلی نصب کنید. اگر بالشتک زبانه، شیار یا شکل خاصی دارد، حتماً به جهت قرارگیری قطعه دقت کنید.
8. موتور را بدون اعمال فشار اضافی روی لاستیک‌ها در جای خود قرار دهید. مطمئن شوید بالشتک‌ها کاملاً در محل طراحی‌شده قرار گرفته‌اند.
9. اتصالات موتور را دوباره وصل کنید. دقت کنید که هیچ سیمی بین قطعات گیر نکند و کش نیاید.
10. یک‌بار دیگر همه‌چیز را کنترل کنید و بدنه را ببندید.
11. جاروبرقی را روشن کنید و به لرزش و صدای موتور توجه کنید. اگر همه‌چیز درست بود، تعویض بالشتک موتور جاروبرقی موفقیت‌آمیز بوده است؛ اگر نه، باید قطعات دیگر مجموعه موتور، فن یا … را هم تست کرد.

قیمت بالشتک موتور جاروبرقی چقدر است؟

قیمت بالشتک جاروبرقی به‌طور میانگین در سال 1405 حدود 1 میلیون تومان است. قیمت دقیق بسته به مدل جاروبرقی، نوع، جنس و برند قطعه تغییر می‌کند.

اگر با انجام مراحل بالا مشکل برطرف نشد یا متوجه شدید ایراد اصلی از قطعه‌ای دیگر است، با ثبت درخواست در «خدمت از ما» می‌توانید اجرت تعمیر جاروبرقی را رایگان از تکنسین‌ها دریافت کنید؛ سوابق‌شان را مقایسه کنید، نظر دیگران را بخوانید و بهترین فرد را انتخاب کنید.