جوش پلاستیک

به اتصال دو قطعهی پلاستیکی به یکدیگر به واسطه ایجاد پیوند مولکولی، جوش پلاستیک گفته میشود. جوشکاری پلاستیک براساس جنس قطعاتی که قرار است به هم جوش بخورند و دستگاههای مورد استفاده، انواع بسیار متنوعی دارد.
قطعاً هدف ما آموزش جوش پلاستیک نیست و در صورت نیاز بهتر است از یک متخصص کاربلد و باتجربه کمک بگیرید. اما با مطالعه این مقاله، میتوانید اطلاعات بیشتری درباره جوشکاری پلاستیک بدست آورید. برای دریافت خدمات جوشکاری پلاستیک نیز میتوانید درخواست خود را ثبت کنید.
انواع تکنیکهای جوش پلاستیک
برای جوشکاری پلاستیک لازم است تا فرآیندی طراحی کنیم که بین قطعات پلاستیک پیوند مولکولی ایجاد کند. اولین مرحله در جوشکاری قرار دادن و فشار دو قطعه پلیمری است. پس از آن مرحلهی اصلی که گرم کردن یا نرم کردن ناحیهی اتصال است و در نهایت لازم است تا محل جوش خنک شود و دو قطعهی متصل شده ثابت شوند.
گرم شدن پلاستیک با ذوب ترکیب پلیمری، زمینهی برقراری پیوند مولکولی بین دو تکهی مجزای پلاستیک را فراهم میکند. بنابراین این روش برای اتصال قطعات از جنس ترموپلاست که با حرارت ذوب میشوند کارساز است. علاوه بر این جنس دو قطعه از نظر ساختاری باید سازگار باشند تا امکان ایجاد پیوند مولکولی وجود داشته باشد.
عمده تفاوت انواع جوشکاری پلاستیک مربوط به مرحلهی ایجاد گرما و نرم کردن است. انتخاب روش جوشکاری پلاستیکی نیز به جنس قطعات پلاستیکی و شکل محل جوش بستگی دارد. جالب است بدانید در جوش پلاستیک، قابلیت قطعات از نظر جنس برای جوشکاری مهم تر از تکنیک و دستگاه جوش پلاستیک است.
جوشکاری اصطکاکی یا لرزشی
نام این روش، شیوهی ایجاد گرما را به روشنی نشان میدهد. در جوش پلاستیک اصطکاکی، حرکت نسبی دو قطعه نیروی جانبی ایجاد کرده و گرمای حاصل با ذوب محل اتصال، دو بخش جدای پلاستیک را به هم وصل میکند.
این نوع جوشکاری در صنعت خودرو مثل جوشکاری سرسیلندر و ساخت هواپیما کاربرد دارد. همچنین ویژگیهای جوش پلاستیک اصطکاکی شامل این موارد میشود:
- سرعت خوب ضمن حفظ کیفیت قابل قبول اتصال
- اتصال تمیز در سطح دو قطعه
جوش پلاستیک التراسونیک
در این تکنیک از ارتعاش کم دامنه با فرکانس بالا استفاده میشود. در واقع این روش از نظر شیوهی ایجاد گرما مشابه جوش پلاستیکی اصطکاکی بوده با این تفاوت که فرکانس حرکت مکانیکی در روش جوش پلاستیک التراسونیک حدود 130 تا 150 برابر مالش دو قطعه روی هم در روش اصطکاکی است.
دامنه نوسان در تکنیک التراسونیک برای جوش قطعات پلاستیکی کمتر از اندازهی آن در تکنیک اصطکاکی است. برتری جوش پلاستیک التراسونیک را نسبت به سایر روشها میتوان این موارد برشمرد:
- سرعت جوش بسیار بالا
- کیفیت اتصال عالی
- اتصال بسیار تمیز و محکم
- قابل تکرار
جوش پلاستیک هوای گرم
جوش پلاستیک هوای داغ به این صورت است که گرمای لازم برای ذوب ناحیهی اتصال توسط یک تفنگ حرارتی ایجاد میشود. این تفنگ گرمایی با استفاده از جریان یک گاز داغ قطعات پلاستیکی و میلهی پلاستیکی پرکننده را نرم میکند.
نکته مهم این است که جنس قطعات باید یکسان یا بسیار مشابه باشد. البته جوش پلاستیک دو قطعهی متفاوت PVC به اکریلیک یک استثناء است. این تکنیک در صنایع متوسط و کوچک مانند مخزنهای آب و مواد شیمیایی، مبدلهای حرارتی و اتصالات لوله کشی کاربرد دارد.
جوش پلاستیک توسط حلال
در این روش یک حلال به طور موقت ترکیب پلیمر را در ناحیهی اتصال دو قطعه نرم میکند. در این شرایط زنجیرههای پلیمری به کمک حلال در یکدیگر حل میشوند و با مرور زمان با تبخیر حلال در کنار هم ثابت میشوند. در ناحیه جوش پلاستیک با استفاده از حلال یک توده از زنجیرهای متفاوت پلیمری که در هم پیچیده شده اند باقی میماند.
اتصال لولههای PVC یا ABS در لوله کشی خانگی، تولید نمایشگرهای فروشگاهی، ساخت مدل مقیاس هواپیما، کشتی و خودرو از پلاستیک پلی استایرن با این تکنیک جوش پلاستیک انجام میشود. حلالهای پرکاربرد در این روش جوشکاری دی کلرومتان یا تتراهیدروفوران هستند.

«برای دریافت خدمات جوشکاری سیار ماهر در تهران، جوشکار سیار کرج و سایر شهرهای ایران روی ما حساب کنید».
استفاده از لیزر در جوش پلاستیک
در این شیوه جوش پلاستیک دو سطح قطعات مدنظر تحت فشار در کنار هم قرار میگیرند. سپس یک پرتو لیزر با قدرت کنترل شده در امتداد خط اتصال تابیده میشود.
در این روش لازم است تا یک قطعه پرتو لیزر را از خود عبور دهد و سطح دیگر این پرتو را جذب کند. لیزر در قطعهی جاذب پرتو گرمای لازم برای جوش پلاستیک را ایجاد میکند و فرآیند منطقه به منطقه پیش میرود.
در این روش جوشکاری پلاستیک از لیزرهای دیود نیمه هادی در محدوده طول موج و توان متناسب با جنس پلاستیک استفاده میشود. برخی از مواد قابل پیوند شامل پلی پروپیلن، پلی کربنات، اکریلیک، نایلون و ABS هستند.
از مزایای جوش پلاستیک با لیزر میتوان به این موارد اشاره کرد:
- تمیزی بیشتر نسبت به سایر روشها
- بدون مایع یا بخار برای تأثیر بر روی سطح
- بدون مواد مصرفی یعنی همان لوله پلاستیکی پرکننده
- توان عملیاتی بالاتر
- قابلیت کاربرد در هندسه چالش برانگیز
- سطح بالای کنترل فرآیند
- کارآمد در جوش پلاستیکهای شفاف

با توجه به مزایای متعدد این روش جوشکاری، حیطه کاربرد آن بسیار گسترده است. ساخت قطعات تلفن همراه، کلیدهای کنترل از راه دور اتومبیل و فرآیندهای آب بندی با این تکنیک انجام میشود.
جوش پلاستیک با صفحات داغ
دو صفحه داغ مطابق با هندسهی دو سطحی که قرار است به هم متصل شوند، برای لحظاتی روی هر قطعه قرار میگیرد. سپس با رسیدن دما به نقطهی ذوب، صفحات داغ جدا شده و کنار رفته و قطعات پلاستیکی تا زمان خنک شدن به هم فشار داده میشوند.
تجهیزات جوشکاری با صفحه داغ به صورت هیدرولیکی یا الکتریکی کنترل میشوند. این روش جوشکاری پلاستیک برای قطعات پلیمری بزرگ و قطعات دارای هندسه و ساختار پیچیده بسیار مناسب است.
برای جوش قطعات در خودرو مثل لوازم جانبی تزیینی داخل خودرو یا اجزای زیر کاپوت و اجزای لوازم خانگی از این فن جوش پلاستیک استفاده میشود.
استفاده از تابش مادون قرمز در جوش پلاستیک
در این شیوه بدون تماس سطوح با چیزی، یک منبع تابشی، پرتوی مادون قرمز (IR) را به سطح اتصال قطعات پلاستیکی می تاباند. در واقع همه چیز مشابه جوش پلاستیک با صفحات داغ است به جز شیوهی ذوب سطوح اتصال.
اشعهی مادون قرمز معمولاً با دو روش گرم کردن یک صفحهی فلزی یا سرامیکی با جریان الکتریکی و یا منابع گازی ساطعکننده پرتوی IR که در واقع لیزرهای مادون قرمز هستند، تأمین می شود.
با روش جوشکاری پلاستیک مادون قرمز پلیمرهایی از جنس پلیپروپیلن، پلیاستایرن، ABS و پلیاتیلن را می توان جوش داد. مزیتهای جوش پلاستیک با تابش مادون قرمز به این موارد خلاصه میشود:
- امکان حرکت در امتداد ناحیه اتصال که مزیت تنظیم سرعت و کیفیت اتصال بخشهای مختلف ناحیه جوش را ایجاد میکند.
- تابش پیوسته
- انتخاب سطح جهت ذوب پلیمر با تنظیم طول موج تابش IR
جوش پلاستیک با هویه
در روش جوش پلاستیک با هویه، اتصال دو قطعه پلاستیکی با استفاده از حرارت کنترلشده ایجاد میشود. ابتدا لبههای قطعات پلاستیکی که نیاز به جوشکاری دارند، توسط هویه گرم شده و نرم میشوند. سپس سیم پلاستیکی جوشکاری که از همان جنس پلاستیک قطعات پایه است، به ناحیه آسیبدیده اعمال میشود تا ترک یا شکستگی پر شود.
هویه با اعمال حرارت کافی، پلاستیک را ذوب کرده و به این ترتیب پیوندی محکم و یکپارچه بین قطعات ایجاد میکند. فرآیند جوشکاری بهطور تدریجی انجام میشود تا از یکنواختی و استحکام اتصال اطمینان حاصل گردد.
این روش برای پلاستیکهایی مانند پلیپروپیلن، ABS و پلیاتیلن بهویژه برای تعمیر قطعات آسیبدیده کاربرد دارد. استفاده از سیم جوش از همان جنس پلاستیک پایه قطعات، اهمیت بالایی در تضمین کیفیت و دوام جوش دارد.
به دلیل قابلیت کنترل دقیق حرارت و ایجاد اتصالات با استحکام بالا، جوش پلاستیک با هویه گزینهای مناسب برای تعمیرات صنعتی و خانگی است که نیاز به جوشکاری دقیق و مقاوم دارند.
این روش جوش پلاستیک در خانه برای تعمیر سپر خودرو، مخازن پلاستیکی، تجهیزات کشاورزی، جوش پلاستیک لوازم خانگی و اسباببازیها بسیار مفید است. همچنین به دلیل سهولت و اقتصادی بودن، گزینهای محبوب برای کارهای غیرصنعتی به شمار میرود.
جوش پلاستیک مایع
در روش جوش پلاستیک مایع، از یک ماده مایع با خواص چسبندگی بالا استفاده میشود که پس از اعمال روی ناحیه اتصال، با فرآیند شیمیایی یا گرمایی سخت شده و پیوندی محکم بین دو سطح پلاستیکی ایجاد میکند.
این ماده مایع با نفوذ به سطح پلاستیکها، لایههای نازکی را حل یا نرم میکند و امکان درهمآمیختگی زنجیرههای پلیمری را فراهم میسازد. پس از سخت شدن مایع، یک اتصال مستحکم و دائمی به دست میآید که میتواند تنشهای مکانیکی را تحمل کند.
این روش برای ترمیم و اتصال قطعاتی مانند مخازن پلاستیکی، قطعات خودرو، جوش پلاستیک لوازم خانگی و اسباببازیها بسیار کاربردی است. به دلیل سادگی اجرا و نیاز نداشتن به ابزار پیچیده، جوش پلاستیک مایع گزینهای مناسب برای تعمیرات خانگی و صنعتی محسوب میشود.

کاربردهای جوش پلاستیک
جوش پلاستیک یکی از روشهای موثر برای اتصال و تعمیر قطعات پلاستیکی در محیطهای مختلف است. این فرآیند در صنایع، تعمیرات خانگی و تولیدات بهعنوان راهکاری مقرونبهصرفه و بادوام استفاده میشود.
در ادامه کاربردهای اصلی جوشکاری پلاستیک را بررسی میکنیم:
- تعمیرات خانگی: برای ترمیم وسایل پلاستیکی مثل سپر خودرو، ظروف آشپزخانه، لوازم خانگی و اسباببازیها، از جوش پلاستیک مایع یا روشهای مشابه مثل جوش استیل استفاده میشود. این تکنیکها راهکاری سریع و ارزان برای تعمیر وسایل آسیبدیده در خانه هستند.
- صنایع خودروسازی: در این صنعت، جوش پلاستیک برای اتصال یا تعمیر قطعاتی مانند سپر، مخازن سوخت و قطعات داخلی خودرو بهکار میرود. نحوه جوش پلاستیک در اینبخش به دلیل کاهش هزینه و افزایش سرعت تعمیر، بهصرفه و کاربردی است. برای مشاهده لیست قیمت دستمزد جوشکاری کلیک کنید.
- تولید قطعات صنعتی: در صنایع تولید، از جوش پلاستیک برای اتصال قطعاتی مثل لولهها، مخازن بزرگ و تجهیزات ذخیرهسازی استفاده میشود. این روش امکان ایجاد اتصالات مقاوم در برابر فشار و مواد شیمیایی را فراهم میکند.
- صنایع بستهبندی: در بستهبندی محصولات، جوش پلاستیک بهعنوان روشی سریع و مطمئن برای اتصال کیسهها، درزگیری بستهبندیها و غیره کاربرد دارد.
- الکترونیک و قطعات کوچک: در دستگاههای الکترونیکی، جوش پلاستیک برای اتصال قابها، قطعات کوچک و اجزای محافظ استفاده میشود. دقت بالای این روش، آن را برای این کاربرد ایدهآل کرده است.
این کاربردها نشان میدهند که جوش پلاستیک یک راهحل قابلاعتماد و موثر برای کاربردهای مختلف صنعتی و خانگی است. با انتخاب روش مناسب، میتوان کیفیت و دوام اتصالات را تضمین کرد.

نکات مهم در جوشکاری پلاستیک
جوشکاری پلاستیک یکی از روشهای کاربردی برای اتصال یا ترمیم قطعات پلاستیکی است. برای دستیابی به نتیجه مطلوب، رعایت چند نکته کلیدی در این فرآیند ضروری است:
- تشخیص نوع پلاستیک: پلاستیکها انواع مختلفی مانندABS، پلیپروپیلن و پلیکربنات دارند. هر نوع پلاستیک خواص حرارتی و شیمیایی متفاوتی دارد که روی روش جوشکاری تاثیر میگذارد. قبل از شروع، نوع پلاستیک را مشخص کنید تا ابزار و دمای مناسب را انتخاب کنید.
- آمادهسازی سطح: برای جوش دادن پلاستیک شکسته، سطح قطعات باید کاملا تمیز باشد. گردوغبار، چربی، یا رطوبت میتوانند باعث کاهش کیفیت جوش شوند. از مواد پاککننده مناسب برای تمیز کردن سطح استفاده کنید.
- انتخاب روش مناسب: روشهای مختلفی برای جوشکاری پلاستیک وجود دارد، از جمله جوش با هویه، جوش مایع و استفاده از دستگاههای جوش حرارتی. انتخاب روش مناسب به نوع پلاستیک و میزان آسیب بستگی دارد.
- تنظیم دما و فشار: در جوشکاری حرارتی، دمای مناسب برای ذوب پلاستیک و فشار کافی برای اتصال قطعات ضروری است. دمای بالا ممکن است پلاستیک را بسوزاند و دمای پایین جوش ضعیفی ایجاد میکند.
- ثابت نگه داشتن قطعات: هنگام جوش دادن، قطعات پلاستیکی باید در موقعیت درست و بدون حرکت قرار گیرند. استفاده از گیره یا ابزار نگهدارنده میتواند کمک کند تا اتصال محکمتر و دقیقتری ایجاد شود.
- کنترل زمان جوشکاری: زمان حرارتدهی و سرد شدن باید دقیق باشد. زمان کم ممکن است باعث ایجاد پیوند ضعیف شود و زمان زیاد میتواند منجر به تغییر شکل پلاستیک شود.
- بازرسی نهایی: پس از جوشکاری، اتصالات را بررسی کنید تا مطمئن شوید که ترک، حباب یا نقص دیگری در محل جوش وجود ندارد. در صورت نیاز، تعمیرات اضافی را انجام دهید.
رعایت این نکات میتواند کیفیت و دوام جوشکاری پلاستیک را تضمین کند. با استفاده از روش مناسب و دقت در جزئیات، میتوانید قطعات پلاستیکی شکسته را بهصورت بادوام ترمیم کنید.

در این مطلب سعی کردیم هر آنچه که باید درباره جوش پلاستیک و تکنیکهای آن بدانید ارائه کنیم. همانطور که گفته شد انتخاب روش جوشکاری براساس جنس قطعات پلیمری و شرایط ناحیه جوش انجام میشود که به تجربه و مهارت نیازمند است.
در صورت نیاز به یک متخصص جوش پلاستیک، میتوانید با ثبت سفارش در بازار آنلاین "خدمت از ما" استعلام قیمت گرفته و بهترین جوشکار سیار پلاستیک در شهرتان را استخدام کنید.