روش ها و مزایا لوله کشی گاز بدون جوشکاری
لوله کشی گاز بدون جوشکاری معمولا زمانی انجام میشود که امکان جوشکاری وجود ندارد یا در آینده قصد دارید که اتصالات را تغییر دهید. این روش در صورتی که مطابق استاندارد اجرا شود، عملکرد ایمنی دارد و مشکلی ایجاد نخواهد کرد..
اگر نمیدانید که این روش چگونه انجام میشود و آیا میتوان آن را جایگزین جوشکاری دانست یا نه؟ در ادامه همراه ما باشید تا با انواع روشهای موجود و مزایا آن آشنا شوید.
فهرست عناوین
لوله کشی گاز بدون جوشکاری چگونه است؟
برای اجرا لوله کشی گاز بدون جوشکاری همچنان از لولههای فولادی مخصوص گاز استفاده میشود، اما اتصال آنها بهجای جوش، با اتصالاتی انجام میشود که بهصورت مکانیکی آببندی میشوند. این یعنی اتصالها بدون حرارت، بدون ذوب فلز و بدون ایجاد تنش حرارتی در محل اجرا شکل میگیرند.
مهمترین تفاوت این روش با جوشکاری در کنترل کیفیت است. چون اتصالها قابل مشاهده، قابل تست و در صورت نیاز قابل اصلاح هستند. همین موضوع باعث میشود که اگر این روش بصورت اصولی اجرا شود، بتواند ایمنی قابل قبولی داشته باشد و در مراحل تایید لوله کشی گاز هم دچار مشکل نشود.
روش های لوله کشی گاز بدون جوشکاری
برای این کار، روشهای مختلفی وجود دارد که هرکدام کاربرد خاص خودشان را دارند. انتخاب روش مناسب به شرایط پروژه، مسیر لولهکشی، محدودیتهای محیطی و نظر ناظر بستگی دارد.
استفاده از اتصالات رزوهای
در این روش، لولههای فولادی گاز بهصورت دقیق دنده میشوند و اتصال آنها از طریق رزوه انجام میگیرد. آببندی اتصال با نوار تفلون مخصوص گاز یا خمیر آببندی استاندارد صورت میگیرد تا گاز هیچ راهی برای خروج نداشته باشد.
این روش بیشتر در انشعابات داخلی واحدها، مسیرهای کوتاه و فضاهایی استفاده میشود که جوشکاری یا خطرناک است یا امکانپذیر نیست.
نکته مهم این است که کیفیت رزوهزنی خیلی مهم است؛ اگر دندهها دقیق نباشند، حتی بهترین آببندی هم نمیتواند اتصال خوب و محکمی ایجاد کند. به همین دلیل، این روش باید توسط متخصصین باتجربه اجرا شود تا خطر نشت گاز به حداقل برسد.

استفاده از اتصالات مکانیکی (کوپلینگی)
اتصالات مکانیکی یکی از روشهای جدیدتر و تمیزتر برای لوله کشی گاز بدون جوشکاری است. در این روش، لولهها بدون جوش و حتی بدون رزوه، با کمک اتصالاتی که دارای اورینگ و مکانیزم قفلکننده هستند به هم متصل میشوند.
مزیت این روش در سرعت اجرا و یکنواختی کیفیت اتصال است. چون نصب این اتصالات طبق دستورالعمل کارخانه انجام میشود، وابستگی کار به مهارت فردی کمتر میشود. این روش در پروژههایی که زمان محدود است یا ایمنی محیط اجازه جوشکاری نمیدهد، مناسب است.
استفاده از فلنج در نقاط مشخص
فلنجها معمولاً برای کل مسیر استفاده نمیشوند، اما در برخی از نقاط خاص، کاربردی هستند. مثلاً در ورودی گاز به ساختمان، موتورخانه یا جاهایی که احتمال نیاز به باز کردن مسیر در آینده وجود دارد.
در این روش، دو سر لوله به فلنج متصل میشود و با پیچ و مهره به هم بسته میشوند. وجود واشر مخصوص گاز بین فلنجها باعث آببندی کامل اتصال میشود.

در کنار این روشها، ممکن است روشهای دیگری هم به گوشتان خورده باشد که شاید در ظاهر ساده یا کمهزینه به نظر برسند، اما از نظر ایمنی و استاندارد، قابل قبول نیستند.
از جمله این روشها میتوان به لوله کشی گاز با لوله سفید و سبز، لوله کشی گاز با لوله مسی و لوله کشی گاز با لوله پنج لایه و... اشاره کرد.
این لولهها اساساً برای انتقال آب یا سیالات غیرقابل اشتعال طراحی شدهاند و تحمل فشار، نوع اتصال و رفتار آنها برای گاز مناسب نیست. استفاده از این روشها معمولاً در بازرسیها رد میشود و خطر بروز نشتی و حادثه را بالا میبرد.
مراحل مختلف لوله کشی گاز بدون جوشکاری
برای اجرای اصولی بهتر است از متخصصین با تجربه کمک گرفت؛ زیرا در صورت اشتباه، ایمنی کل سیستم به خطر میافتد.
جهت انجام، مراحل زیر باید طی شوند:
- ابتدا مسیر لولهکشی و نقشه گاز بررسی و با شرایط ساختمان تطبیق داده میشود.
- سپس لوله فولادی استاندارد با قطر مناسب انتخاب میشود.
- نوع اتصال مناسب برای هر بخش مسیر مشخص میگردد.
- محل اتصالها با دقت تمیز و آمادهسازی میشوند.
- اتصالها طبق دستورالعمل اجرا و آببندی میشوند.
- تست اولیه برای اطمینان از نبود نشتی انجام میگیرد.
در این مرحله، تست نشتی اهمیت زیادی دارد، چون کوچکترین ایراد میتواند در آینده مشکلساز شود و حتی افزایش فشار هم با روشهایی مثل نحوه افزایش فشار گاز از علمک این ضعف اجرایی را جبران نمیکند.
مزایا لوله کشی گاز بدون جوشکاری
اگر این روش بهدرستی و طبق استاندارد اجرا شود، مزایای قابل توجهی دارد، بهخصوص در پروژههای مسکونی و بازسازی. برخی از مزایا این روش به شرح زیر است:
- سرعت اجرای پروژه را افزایش میدهد و زمان تحویل را کوتاهتر میکند.
- خطرات کارگاهی ناشی از جوشکاری را کاهش میدهد.
- کنترل کیفیت اتصالها را سادهتر میکند.
- امکان بازبینی و اصلاح اتصالها را فراهم میکند.
- ایمنی محیط اجرا را بالا میبرد.
- تست و تشخیص نشتی را راحتتر میسازد.
از نظر هزینه هم، وقتی کار مطابق ضوابط و تعرفه لوله کشی گاز نظام مهندسی انجام شود، احتمال دوبارهکاری و هزینه اضافی در آینده به حداقل میرسد. بعد از اجرای صحیح هم طی کردن مراحل اداری مثل روش ثبت نام کنتور گاز بدون دردسر انجام میشود.

سوالات متداول
لوله کشی گاز بدون جوشکاری چگونه انجام میشود؟
در این روش، بهجای اینکه لولهها با حرارت و جوش به هم متصل شوند، از اتصالات مکانیکی، رزوهای یا فلنجی استفاده میشود که مخصوص سیستم گاز طراحی شدهاند. این اتصالات بهگونهای ساخته شدهاند که با سفت شدن اصولی و آببندی دقیق، مسیر عبور گاز را کاملاً ایمن نگه میدارند.
آیا لوله کشی گاز بدون جوشکاری از نظر ایمنی قابل اعتماد است؟
ایمنی در این روش، کاملاً به نحوه اجرا بستگی دارد. اگر اتصالها با قطعات استاندارد، ابزار مناسب و توسط متخصص با تجربه اجرا شوند، ایمنی سیستم میتواند کاملاً قابل قبول باشد. در مقابل، اجرای سرسری یا استفاده از اتصالات نامرغوب میتواند خطرناک باشد.
این روش برای چه ساختمانهایی مناسبتر است؟
این مورد بیشتر برای ساختمانهای مسکونی، واحدهای در حال بازسازی و فضاهایی مناسب است که جوشکاری در آنها محدودیت دارد. مثلاً در واحدهای تکمیلشده، ساختمانهای دارای ساکن یا فضاهایی که خطر آتشسوزی وجود دارد.
لوله کشی گاز بدون جوشکاری در صورت اجرای اصولی و رعایت نکات ایمنی، امکان پذیر است و مزایا خاص خودش را دارد. اگر میخواهید سیستم گاز ساختمانتان بدون ریسک، مطابق ضوابط و قابل تأیید اجرا شود، میتوانید به صورت رایگان درخواست خود را ثبت کنید تا کارشناسان در اسرع وقت به محل شما برای اجرا کار مراجعه کنند.
راهنمای استفاده امن از “خدمت از ما”