جدول لوله کشی گاز و نکات مهم مربوط به آن
جدول لوله کشی گاز به شما کمک میکند لولهکشی گاز ساختمان را بهصورت ایمن، استاندارد و بدون خطای محاسباتی اجرا کنید.
اگر سایز لولهها درست انتخاب نشود، حتی بهترین اجرا هم میتواند باعث افت فشار، عملکرد ضعیف وسایل گازسوز یا رد شدن پروژه در بازرسی شود. به همین دلیل، آشنایی با این جدولها ضروری است.
فهرست عناوین
جدول لوله کشی گاز
جدول لوله کشی گاز در واقع راهنمایی است که بر اساس مقدار مصرف گاز و طول مسیر لولهکشی مشخص میکند چه سایز لولهای باید استفاده شود. این جدولها بر پایه استانداردهای نظام مهندسی و مقررات شرکت گاز تهیه شدهاند و استفاده از آنها برای اجرای درست و طی کردن مراحل تایید لوله کشی گاز الزامی است.
اگر از جدول سایزینگ لوله کشی گاز 2 پوند بهدرستی استفاده کنید، از اشتباهاتی مثل کوچک گرفتن سایز لوله یا انتخاب قطر نامناسب جلوگیری میشود. این موضوع هم روی ایمنی سیستم اثر دارد و هم روی هزینه نهایی طبق تعرفه لوله کشی گاز نظام مهندسی و سرعت گرفتن فرآیند تأیید.
|
دورترین نقطه مصرف ( متر ) |
1/2 in |
3/4 in |
1 in |
1 1/4 in |
1 1/2 in |
2 in |
2 1/2 in |
3 in |
4 in |
|
2 متر |
5.9 |
12.3 |
23.30 |
47.90 |
72.00 |
138.30 |
220.00 |
390.70 |
801.90 |
|
4 متر |
4.00 |
8.5 |
16.00 |
32.90 |
49.40 |
95.10 |
151.20 |
268.50 |
551.10 |
|
6 متر |
3.2 |
6.8 |
12.90 |
26.40 |
39.70 |
76.40 |
121.50 |
215.70 |
442.80 |
|
8 متر |
2.8 |
5.8 |
11.00 |
22.60 |
34.00 |
65.40 |
104.00 |
184.70 |
379.10 |
|
10 متر |
2.4 |
5.00 |
9.6 |
19.70 |
29.60 |
56.90 |
90.40 |
160.60 |
329.70 |
|
12 متر |
2.2 |
4.7 |
8.8 |
18.10 |
27.30 |
52.50 |
83.40 |
148.20 |
304.30 |
|
14 متر |
2.00 |
4.3 |
8.1 |
16.70 |
25.00 |
48.20 |
76.60 |
136.10 |
279.40 |
|
16 متر |
1.9 |
4.00 |
7.5 |
15.50 |
23.30 |
44.80 |
71.30 |
126.70 |
260.00 |
|
18 متر |
1.8 |
3.7 |
7.1 |
14.60 |
21.90 |
42.20 |
67.10 |
119.30 |
244.80 |
|
20 متر |
1.7 |
3.5 |
6.7 |
13.80 |
20.70 |
39.80 |
63.30 |
112.50 |
231.00 |
|
22 متر |
1.6 |
3.3 |
6.3 |
13.10 |
19.60 |
37.80 |
60.10 |
106.80 |
219.20 |
|
24 متر |
1.5 |
3.2 |
6.1 |
12.50 |
18.70 |
36.10 |
57.40 |
101.90 |
209.20 |
|
26 متر |
1.4 |
3.1 |
5.8 |
12 |
18.00 |
34.60 |
55.10 |
97.90 |
200.90 |
|
28 متر |
1.4 |
2.9 |
5.5 |
11.40 |
17.20 |
33.10 |
52.60 |
93.60 |
191.00 |
|
30 متر |
1.3 |
2.8 |
5.3 |
11 |
16.60 |
31.90 |
50.80 |
90.20 |
185.10 |
|
35 متر |
1.2 |
2.6 |
4.9 |
10.2 |
15.30 |
29.40 |
46.80 |
83.10 |
170.60 |
|
40 متر |
1.1 |
2.4 |
4.6 |
9.4 |
14.10 |
27.10 |
43.30 |
76.90 |
157.90 |
|
45 متر |
1.1 |
2.2 |
4.3 |
8.8 |
13.30 |
25.50 |
40.60 |
72.20 |
148.10 |
|
50 متر |
1.00 |
2.1 |
4.1 |
8.40 |
12.60 |
24.30 |
38.60 |
68.70 |
141.00 |
|
55 متر |
0.99 |
2.00 |
3.9 |
8 |
12.00 |
23.10 |
36.70 |
65.20 |
133.90 |
|
60 متر |
0.94 |
1.9 |
3.7 |
7.60 |
11.50 |
22.10 |
35.10 |
62.40 |
128.10 |
|
70 متر |
0.85 |
1.80 |
3.30 |
6.9 |
10.40 |
20.00 |
31.80 |
56.50 |
116.10 |
|
80 متر |
0.80 |
1.60 |
3.10 |
6.50 |
9.70 |
18.80 |
29.80 |
53.10 |
108.90 |
|
90 متر |
0.75 |
1.50 |
2.90 |
6.10 |
9.10 |
17.60 |
28.00 |
49.70 |
102.00 |
|
100 متر |
0.71 |
1.40 |
2.80 |
5.70 |
8.60 |
16.60 |
26.40 |
47.00 |
96.50 |
|
120 متر |
0.64 |
1.20 |
2.50 |
5.20 |
7.80 |
15.00 |
23.90 |
42.50 |
87.30 |
|
150 متر |
0.57 |
1.20 |
2.20 |
4.60 |
6.90 |
13.30 |
21.20 |
37.70 |
77.50 |
|
200 متر |
0.49 |
1.00 |
1.90 |
3.90 |
5.90 |
11.40 |
18.10 |
32.20 |
66.20 |
|
250 متر |
0.43 |
0.91 |
1.70 |
3.50 |
5.20 |
10.10 |
16.10 |
28.60 |
58.80 |
|
300 متر |
0.39 |
0.82 |
1.5 |
3.1 |
4.7 |
9.2 |
14.6 |
25.9 |
53.2 |
اگر لوله گاز را نصب کردهاید ولی گاز فشار مناسبی ندارد، سری به آموزش نحوه افزایش فشار گاز از علمک بزنید.

پیشنیاز محاسبه و تعیین سایز لوله گاز
برای اینکه بتوانید سایز مناسب لوله گاز را بهدرستی انتخاب کنید، قبل از هر چیز باید چند پارامتر اصلی را مشخص کنید. این پارامترها پایه محاسبات شما هستند و بدون آنها، استفاده از جدول سایزینگ عملاً بیفایده خواهد بود. مهمترین این موارد، مقدار مصرف وسایل گازسوز و فاصله دورترین نقطه مصرف از محل ورود گاز است.
اگر این دو عامل بهدرستی محاسبه نشوند، حتی اگر بهترین متریال و اجرای تمیز داشته باشید، باز هم با افت فشار یا عملکرد نامناسب وسایل گازسوز روبهرو میشوید. به همین دلیل، محاسبه دقیق در این مرحله اهمیت زیادی دارد.
مقدار مصرف وسایل گازسوز
اولین قدم برای تعیین قطر لوله گاز، محاسبه مجموع مصرف وسایل گازسوز است. هر وسیله، بسته به نوع و توان حرارتی خود، مقدار مشخصی گاز در ساعت مصرف میکند. این عدد باید از مشخصات فنی دستگاهها استخراج شود و بهصورت واقعی در محاسبات لحاظ گردد.
فرض کنید در یک واحد مسکونی، وسایل گازسوز زیر نصب شدهاند:
|
نام دستگاه گازسوز |
تعداد |
مقدار مصرف هر دستگاه (مترمکعب در ساعت) |
|
اجاق گاز 4 شعله |
1 |
0.9 m³/h |
|
پکیج دیواری |
1 |
2.8 m³/h |
|
بخاری گازی |
1 |
1.7 m³/h |
|
جمع کل مصرف وسایل گازسوز |
— |
5.4 m³/h |
در این مثال، مجموع مصرف گاز برابر با 5٫4 مترمکعب در ساعت است. این عدد، مبنای ورود به جدول سایزینگ لوله کشی گاز خانگی خواهد بود و در مراحل بعدی مورد استفاده قرار میگیرد.
دورترین نقطه مصرف
پس از مشخص شدن مجموع مصرف گاز، نوبت به تعیین دورترین نقطه مصرف میرسد. منظور از دورترین نقطه مصرف، بیشترین فاصله بین محل ورود گاز به ساختمان (رگولاتور یا علمک) تا دورترین شیر مصرفکننده است.
این فاصله نقش بسیار مهمی در انتخاب سایز لوله دارد، چون هرچه طول مسیر بیشتر باشد، افت فشار گاز هم افزایش پیدا میکند. به همین دلیل، همیشه باید طول مسیر تا دورترین مصرفکننده ملاک طراحی قرار بگیرد، نه نزدیکترین وسیله.
فرض کنید در همان واحد مسکونی مثال قبل:
- فاصله رگولاتور تا اجاق گاز: 18 متر
- فاصله رگولاتور تا پکیج: 24 متر
- فاصله رگولاتور تا بخاری انتهایی: 42 متر
در این شرایط، عدد 42 متر بهعنوان دورترین نقطه مصرف در نظر گرفته میشود و تمام محاسبات سایز لوله بر اساس این طول انجام میگیرد.
حالا که مجموع مصرف (5/4 m³/h) و طول مسیر (42 متر) مشخص شده است، میتوانیم از جدول سایزینگ لوله گاز فشار ضعیف استفاده کنیم. روش کار به این صورت است که ابتدا طول مسیر را در جدول سایز لوله کشی گاز خانگی پیدا میکنید و سپس بهدنبال ظرفیتی میگردید که برابر یا بیشتر از مصرف کل شما باشد.

نکات مهم در جدول سایزینگ لوله کشی گاز خانگی و تعیین سایز
برای استفاده صحیح از جدول سایزینگ لوله کشی گاز خانگی، شما باید نکات اجرایی و فنی را هم در نظر بگیرید تا نتیجه نهایی ایمن و مورد تأیید باشد. این نکات به شما کمک میکنند هم از نظر ایمنی خیالتان راحت باشد و هم در فرآیندهای قانونی و اجرایی دچار مشکل نشوید:
- همیشه مجموع واقعی مصرف وسایل را محاسبه کنید، نه مصرف تقریبی
- دورترین نقطه مصرف را مبنای انتخاب سایز لوله قرار دهید
- تعداد وسایل بیشتر، به معنی نیاز به لوله با قطر بزرگتر است
- طول مسیر لولهکشی تأثیر مستقیم روی افت فشار دارد
- انتخاب سایز نادرست میتواند خطر نشت گاز را افزایش دهد
- انتخاب سایز درست، باعث عملکرد بهتر همه وسایل گازسوز میشود
بعد از اجرای صحیح لولهکشی، آشنایی با روش ثبت نام کنتور گاز باعث میشود فرآیند بهرهبرداری بدون معطلی انجام شود.
جدول لوله کشی گاز اگر بهدرستی و بر اساس شرایط واقعی ساختمان استفاده شود، نقش پررنگی در ایمنی، عملکرد صحیح وسایل گازسوز و تأیید نهایی پروژه دارد.
برای اینکه خیالتان از همه بابت راحت باشد، بهتر است محاسبه و اجرای لولهکشی گاز را به افراد متخصص بسپارید تا بدون ریسک و هزینه اضافی، کار بصورت اصولی انجام شود. برای استفاده از خدمات لولهکشی میتوانید درخواست خود را به صورت رایگان در «خدمت از ما» ثبت کنید.
راهنمای استفاده امن از “خدمت از ما”